De mooiste plekken
van Portugal

Een camper in Nederland staat van november tot maart vooral stil. In Portugal is dat andersom. Aan de kust bij Porto ligt de temperatuur overdag doorgaans rond een graad of vijftien, verder naar het zuiden nog wat hoger, en de zonnepanelen blijven er ook in de winter stroom leveren. Hoeveel je aan een dag zon hebt hangt af van je verbruik, maar het scheelt flink met een Nederlandse winter, en bijladen op een stroompunt kan onderweg altijd.

Daar komt bij dat het laagseizoen is. De kustplaatsen zijn rustig, campings hebben plek, de bergwegen zijn leeg en je hoeft nergens weken vooruit te reserveren. Portugal is bovendien klein genoeg om in twee weken van de bergen in het noorden naar de vlakten van de Alentejo te rijden, zonder dat je hele dagen op de snelweg zit.

Porto is waar je reis begint, en het is zonde om er meteen langs te rijden. De stad ligt op de steile noordoever van de Douro, met de Ribeira als oude havenwijk onderaan en de Ponte Dom Luis I daar dwars overheen. Aan de overkant, in Vila Nova de Gaia, liggen de portlodges waar de vaten al twee eeuwen op dezelfde plek staan.

Wat Porto in de winter zo prettig maakt is dat het gewoon doorgaat. Geen leeggelopen badplaats maar een werkende stad, met markten, tascas en een lucht die naar de oceaan ruikt. Trek er twee dagen voor uit voordat je de bus oppakt, of kom aan het eind van je reis terug.

Rijd de Douro daarna landinwaarts. Vanaf Peso da Regua en Pinhao lopen de wijnterrassen als trappen tegen de hellingen op, en de N222 langs de rivier staat niet voor niets bekend als een van de mooiste wegen van Europa. Anderhalf uur vanaf de stad en je bent er.

Twee uur ten noordoosten van Porto ligt het enige nationale park van Portugal. Peneda-Geres bestaat sinds 1971, beslaat bijna 700 vierkante kilometer en is een aaneenschakeling van granieten bergruggen, riviervalleien en dorpen die op sommige plekken nog volledig van steen zijn. Het hoogste punt ligt op ruim 1.500 meter.

Wat je hier ziet krijg je nergens anders in Portugal: de espigueiros, granieten graanschuurtjes op pootjes die eruitzien als kleine graftombes, de half verdronken resten van Vilarinho das Furnas die bij laag water weer bovenkomen, en de garranos, kleine halfwilde paarden die gewoon over de weg lopen. De Iberische wolf zit er ook nog, al zul je hem niet zien.

Reken op regen. Het park krijgt tussen de 1.600 en 3.200 millimeter neerslag per jaar en meer dan 130 regendagen. Precies daarom zijn de rivieren en watervallen hier zo indrukwekkend, en precies daarom is een camper met een echte verwarming aan boord hier geen luxe.

In de gemeente Arouca, in een dal tussen de Serra da Freita, de Serra de Sao Macario en de Serra da Arada, ligt een dorp dat door iedereen verlaten is. Drave bestaat uit een handvol huizen van lousinha-steen met leien daken, een kapelletje gewijd aan Nossa Senhora da Saude, en verder niets. Geen elektriciteit, geen winkel, geen bewoners.

Het bijzondere is dat het er niet vervallen uitziet. Het dorp wordt onderhouden door vrijwilligers en scoutinggroepen, dus je loopt door een plek die er nog uitziet zoals hij was, alleen dan zonder mensen. In de winter, met mist tussen de bergen, is het volstrekt stil.

Het laatste stuk gaat niet met de bus. De klassieke route is de PR14 ARC, ongeveer 7,7 kilometer en bijna drie uur lopen. Er lopen ook onverharde bosweggetjes richting het dorp, maar die zijn niets voor een camper van drie ton. Parkeer bovenaan en loop het laatste stuk.

Voor de kust van Nazare ligt de Nazare Canyon, een onderzeese kloof die de deining bundelt en de golven bij Praia do Norte tot ongekende hoogte opstuwt. Het resultaat staat in het Guinness Book: Garrett McNamara reed hier in 2011 een golf van 23,8 meter, Rodrigo Koxa deed er in 2017 24,4 meter overheen, Maya Gabeira zette in 2020 het vrouwenrecord op 22,4 meter en Sebastian Steudtner ging datzelfde jaar naar 26,2 meter.

Dat is precies waarom dit een winterbestemming is. De grote deining komt in de donkere maanden, en dan staat het hele klif vol met mensen die naar beneden kijken. Het uitzichtpunt bij het Forte de Sao Miguel Arcanjo, met de rode vuurtoren, is de plek.

Het stadje zelf bestaat uit drie delen: Praia beneden aan het strand, Sitio boven op de klif en Pederneira op de heuvel. Tussen Praia en Sitio rijdt een kabelbaan, wat handig is want de weg omhoog is steil.

Ericeira is een van de weinige plekken in Europa met de status World Surfing Reserve, en dat merk je meteen. Binnen een paar kilometer kust liggen golfbanen achter elkaar, van beginnersstranden tot Ribeira d'Ilhas en Coxos, waar het serieus wordt. Het dorp zelf is een oud vissersplaatsje dat wit is gekalkt en aan een klif hangt.

Het is ook de plek waar het reizigersvolk zich verzamelt. Surfers, digitale nomaden en campers, het hele jaar door, ook in januari. Dat geeft het een prettige losheid: koffiezaken die openzijn, brood dat vroeg klaar is en mensen die weten waar de golf op welke wind goed staat.

Vanuit Ericeira zit je in een half uur in Sintra, met de paleizen in de mist en het Cabo da Roca als westelijkste punt van het vasteland van Europa. Voor wie de bus even wil laten staan is dat een goede dag.

Op een heuvel tussen de kurkeiken, een kilometer of vijftien ten westen van Evora, staan ongeveer 95 granieten stenen in een ovaal. De oudste groepen zijn rond 6000 voor Christus neergezet, de jongste rond 4000 voor Christus. Ter vergelijking: Stonehenge is er zo'n vierduizend jaar later gekomen. Tweeënnegentig van de stenen staan opgesteld in twee velden die op de equinox zijn uitgelijnd, en op een stuk of twaalf zitten ingekerfde lijnen en cirkels.

Het is geen museumopstelling. Er is geen hek, geen kaartverkoop en meestal geen mens. Je rijdt over een onverharde weg door de kurkeiken, parkeert, en staat er. In de winter hangt er 's ochtends vaak mist tussen de bomen, en dat maakt het een stuk indrukwekkender dan een zonnige middag in juli.

De Alentejo eromheen is de leegste streek van Portugal: golvende vlakten, kurkeiken, witte dorpen en Evora zelf als ommuurde stad met een Romeinse tempel op het plein. Als je vanuit Porto naar de Algarve rijdt is dit de logische tussenstop.

Dit zijn zes plekken, maar het lijstje is langer. In de loop van de reizen hebben we een kaart bijgehouden met slaapplekken, uitzichtpunten, watertappunten en de plaatsen waar het de moeite waard is om een dag langer te blijven.

Portugal is een van de fijnste campervanlanden van Europa. Hieronder het praktische, zodat je goed voorbereid vertrekt.

Voor deze reis hoef je niet eerst drie dagen door Frankrijk en Spanje. Van oktober tot en met maart staat de Horizon in Porto, met ophalen op de luchthaven of in de stad. Je vliegt heen, krijgt de bus uitgelegd en rijdt weg.

De Horizon is een zelfgebouwde VW Crafter met een kingsize bed van 175 bij 210 centimeter, een gaskeuken met elektrische oven, een warme buitendouche, 600 Wp aan zonnepanelen met een accu van 3,65 kWh, een elektrisch uitschuifbare luifel en een Webasto standkachel. Op zonne-energie sta je waar het mooi is in plaats van waar het stopcontact zit, en de panelen leveren in Portugal ook in de winter door. Hoe lang je het uithoudt hangt af van je verbruik; een nacht aan een stroompunt op een camping of camperplaats vult alles weer aan.

Alle details en voorwaarden staan op de pagina over camper huren in Porto. Van april tot en met september staat de Horizon weer in Nederland, met ophalen in Amstelveen of Hoogeveen.